Altındağ Çatı Tamiri ve Eski Çatıların Yenilenmesi

Eski Çatılarda Hasarın Görünmeyen Kaynaklarını Belirleme Yöntemleri

Mevcut bir çatının onarımında en kritik ve en sık ihmal edilen konu, yalnızca gözle ilk anda fark edilen kırık kiremitlerle sınırlı kalmadan sorunun gerçek kök nedenini ortaya çıkarmaktır. Su, yerçekimi ve kaplama altı eğimleri boyunca metrelerce yol alabilen akışkan bir yapıya sahiptir. Çoğu zaman odanın tavanında görülen bir su kabarması, tam o noktanın üzerindeki kiremitten değil; belki de beş metre yukarıdaki bir baca dibinden ya da kalkan duvarı birleşiminden sızan suyun aşık kirişi üzerinden kayarak oraya ulaşmasından kaynaklanır. Kiremitlerdeki fiziksel bozulmalar, birleşim noktalarındaki açıklıklar veya yalıtım katmanındaki deformasyonlar birbirinden çok farklı müdahale teknikleri gerektirir.

Altındağ, Ankara’nın en köklü yerleşimlerinden biri olarak Hacıbayram, Hamamönü, Ulucanlar, Önder ve Aydınlıkevler gibi mahallelerinde çok geniş bir mimari yaş yelpazesi barındırır. Cumhuriyetin ilk dönemlerinden kalan yığma taş ve ahşap karkaslı yapılar ile kırk yıllık betonarme apartmanlar yan yanadır. Bu binalarda çatı yenileme kararı verilirken, her şeyden önce mevcut kaplamanın korunabilir bölümleri ile mutlaka değiştirilmesi gereken kısımları birbirinden ayırt edilmelidir. Göktuğ Çatı, Altındağ’daki projelerinde binanın yapısal yaşına ve statik dengesine saygı duyarak teşhis koyar.

Mevcut Kaplama Malzemelerinin Korunabilirlik Kriterleri

Eski bir çatıda karşılaşılan her kiremit çöp değildir. Özellikle eski dönemlerde yüksek sıcaklıkta iyi fırınlanmış kaliteli killi kiremitler, günümüzdeki pek çok seri üretim malzemeden daha dayanıklı olabilir. Çatı aktarma sürecinde ilk adım kiremitlerin tek tek kaldırılması, çatı üzerinde güvenli bir bölgeye istiflenmesi ve durumlarının analiz edilmesidir. Kiremidin yüzeyinde çatlak yoksa, tırnakları kırılmamışsa ve su emme katsayısı testinde sağlam kalıyorsa, bu kiremitler basınçlı suyla temizlenerek yeniden kullanılabilir. Ancak don çatlağı yemiş, pul pul dökülmeye başlamış kiremitlerin kesinlikle tekrar dizilmemesi gerekir.

Kaplama altındaki zemin döşemesi de titizlikle incelenir. Eski çatı tahtalarının arasında zamanla açılan geniş boşluklar, kiremit altı su yalıtım örtüsünün sarkmasına ve su göletleri oluşturmasına sebep olur. Esneyen tahtalar çivilenir, nem alıp çürümüş olanlar ise birinci sınıf fırınlanmış çam tahtalarla lokal olarak değiştirilir. Böylece gereksiz bir komple söküm maliyeti yaratılmadan sağlam bir alt zemin oluşturulur.

Yaşlı Ahşap İskeletlerde Taşıyıcı Güçlendirme mi Komple Değişim mi?

Altındağ’ın tarihi ve eski konutlarında karşılaşılan en büyük handikap, çatı karkasını oluşturan aşıkların ve merteklerin zaman içinde bel vermesidir (sehim yapması). Geçmiş yıllarda kavak veya kurutulmamış yerel ağaçlarla yapılan taşıyıcılar, ağır kiremit yükü ve kar baskısı altında esneyerek çatı ortasında çökmelere yol açar. Çatının geometrisi bozulduğunda kiremit sıraları şaşar ve su sızdıran geniş aralıklar meydana gelir.

Böyle durumlarda tüm iskeleti yıkmak yerine, marangozluk teknikleriyle güçlendirme yoluna gidilebilir. Hidrolik krikolar yardımıyla sehim yapan ana kirişler teraziye kaldırılır; altına yeni düşey babalar (dikmeler) yerleştirilir ve kiriş yanlarına çelik takviyeli ‘U’ ve ‘L’ profiller cıvatalanarak rijitlik kazandırılır. Eğer ahşapta derin kurtlanma ve lif ayrışması tespit edilirse, yalnızca o taşıyıcı eleman sökülerek emprenyeli 10×10 veya 5×10 çam kerestelerle değiştirilir. Bu yöntem hem binanın orijinal mimari dokusunu korur hem de bütçeyi kontrol altında tutar.

Altındağ’da Yapı Tipine Göre Çatı Onarım Kararının Verilmesi

İlçede bitişik nizam olarak inşa edilmiş binalarda çatı kalkan duvarları en büyük sızıntı kaynağıdır. Yan binayla olan kot farkı nedeniyle açıkta kalan tuğla veya sıva yüzeyleri yağmur suyunu emer ve doğrudan çatı katı tavanına iletir. Bu noktalarda duvar kırılarak kanal açılır; su yalıtım membranı duvarın içine en az 15 santimetre gömülür ve üzeri damlalıklı alüminyum baskı çıtasıyla kilitlenir.

Göktuğ Çatı, Altındağ genelinde yürüttüğü çalışmalarda mülk sahiplerine objektif bir rapor sunar. Tamirle kurtarılabilecek bir çatıyı gereksiz yere komple değiştirmeye zorlamaz; ancak taşıyıcı sistemi çökmüş bir çatıda da pansuman niteliğindeki geçici çözümlerle vakit kaybettirmez. Doğru planlama ve dürüst ustalıkla çatılar uzun yıllar güvenle hizmet verir.

Altındağ Çatı Tamiri Hakkında Sıkça Sorulan Sorular

Tarihi yapılarda ve eski binalarda gerçekleştirilen çatı yenilemelerinde, kalkan duvarı parapetleri ve baca dipleri geleneksel kurşun veya titanyum çinko levhalarla giydirilir. Ahşap karkasın duvarla buluştuğu yastık kirişleri çelik pabuçlarla takviye edilerek deprem ve fırtına güvenliği en üst düzeye çıkarılır. Göktuğ Çatı, Altındağ genelinde yürüttüğü restorasyon ve çatı yenileme projelerinde kentin tarihi kimliğine saygılı, kalıcı mühendislik çözümleri sunar.